รัฐบาลเตรียมเปิดให้ประชาชนลงทะเบียนโครงการติดตั้งระบบโซลาร์รูฟท็อปช่วง กลางเดือนตุลาคม 2569 โดยอุดหนุนเงินให้เปล่า ครัวเรือนละ 50,000 บาท ตั้งเป้าเริ่มต้น 1 ล้านครัวเรือน และกระทรวงมหาดไทยกำลังพิจารณาขยายเป็น 1.5 ล้านครัวเรือน โครงการจะเดินถึงสิ้นปี 2570
นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรมว.คลัง เปิดเผยเมื่อ 9 กันยายน 2569 ว่ามหาดไทยจะเสนอรายละเอียดให้คลังพิจารณา เพื่อขอใช้งบจาก พ.ร.ก. กู้เงิน 400,000 ล้านบาท ในส่วนเปลี่ยนผ่านพลังงาน หากยึดเป้า 1 ล้านครัวเรือน วงเงินอุดหนุนราว 50,000 ล้านบาท หากขยายเป็น 1.5 ล้านครัวเรือน จะอยู่ที่ประมาณ 75,000 ล้านบาท
ใครมีสิทธิ์
- รัฐจ่ายเงินอุดหนุน หลังการไฟฟ้าเชื่อมต่อระบบจริงแล้ว เพื่อกันทุจริต
- สิทธิ์ 1 ครัวเรือน ต่อ 1 สิทธิ์
- ต้องเป็นเจ้าของมิเตอร์ไฟฟ้า หรือผู้ใช้ไฟฟ้าของ กฟน. / กฟภ.
- ติดตั้งได้ทั้งบนหลังคาและบนพื้นดิน
ณ กลางกันยายน 2569 ยังไม่เปิดลงทะเบียนทางการ หากมีเพจหรือเว็บอ้างว่าสมัครรับเงิน 50,000 บาทได้ทันที อย่ากรอกบัตรประชาชนและอย่าโอนเงิน
ไม่ต้องมีเงินก้อนก่อน? ธนาคารรัฐสำรองให้
ธนาคารที่จะเข้ามาปล่อยสินเชื่อส่วนต่าง ได้แก่ ออมสิน, ธอส. และ ธ.ก.ส. เมื่อระบบเริ่มผลิตไฟและขายคืน การไฟฟ้าจะนำรายได้จากการรับซื้อไปหักค่างวดให้ธนาคาร รมว.คลังระบุว่าประชาชนอาจแทบไม่ต้องควักเงินลงทุนเอง
ดอกเบี้ย วงเงินกู้ และคุณสมบัติผู้กู้ยังรอประกาศจากธนาคาร
ระบบขนาดเท่าไร คุ้มไหม
ตัวเลขที่รัฐพูดบ่อยคือระบบราว 5 กิโลวัตต์ บ้านที่ใช้ไฟไม่มากและมีไฟส่วนเกินขายคืน อาจมีรายได้เฉลี่ยประมาณ 1,000 บาท/เดือน ตลอดอายุแผง 25–30 ปี นี่เป็นค่าประมาณ ไม่การันตี เพราะขึ้นกับแสงแดด มุมหลังคา เงา และการใช้ไฟกลางวัน
ก่อนหน้านี้ปลายสิงหาคมเคยมีแนวคิดปรับเหลือราว 3 กิโลวัตต์ และอุดหนุน 30,000–50,000 บาทตามขนาดระบบ เพื่อให้บ้านหลังเล็กเข้าถึงได้ แต่แถลงการณ์ต้นกันยายนยังยึด 50,000 บาทต่อครัวเรือน ควรรอเกณฑ์ฉบับสมบูรณ์
ราคาตลาดระบบออนกริดปี 2569 โดยประมาณ:
- 5 กิโลวัตต์: ประมาณ 130,000–250,000 บาท (บางแหล่งอ้างอิงราว 150,000 บาทหากไม่มีแบตเตอรี่)
- 3 กิโลวัตต์: ประมาณ 90,000–170,000 บาท
รูปแบบที่พูดถึงคือ Net Billing ไม่ใช่หมุนมิเตอร์ย้อนแบบ Net Metering ทั้งก้อน อัตรารับซื้อที่เคยถูกพูดถึงในนโยบายโซลาร์ภาคประชาชนช่วงก่อนหน้าอยู่แถว 2.20 บาท/หน่วย แต่ตัวเลขของโครงการชุดนี้ต้องรอประกาศทางการ
บ้านที่คุ้มกว่ามักเป็นบ้านที่ใช้ไฟกลางวันสูง เช่น ทำงานที่บ้าน เปิดแอร์ตอนบ่าย หรือชาร์จรถไฟฟ้าตอนมีแดด บ้านที่ใช้ไฟหนักตอนกลางคืนโดยไม่มีแบตเตอรี่จะได้ประโยชน์น้อยกว่า
สมาร์ตมิเตอร์และโครงข่าย
ครัวเรือนที่ผ่านโครงการจะได้ Smart Meter แทนมิเตอร์เก่า การไฟฟ้าลงทุนส่วนนี้เอง ไม่ดึงเงินกู้ของโครงการอุดหนุน พร้อมพัฒนา Smart Grid ขยายสายส่ง และพิจารณาแบตเตอรี่เก็บไฟ เพื่อรองรับไฟฟ้าจากหลังคาบ้านจำนวนมากที่ไหลเข้ากริดพร้อมกันช่วงกลางวัน
ลดภาษีนำเข้าชิ้นส่วน
รัฐหารือ BOI เพื่อลดภาษีศุลกากรนำเข้าวัตถุดิบบางรายการ เช่น เซลล์โซลาร์ ที่ไทยยังผลิตเองไม่ได้ เพื่อให้โรงงานแผงในประเทศหันมาผลิตขายในประเทศได้ง่ายขึ้น นายกฯ อนุทินยังพูดถึงโครงการราว 50,000 ล้านบาทบนเวทีพลังงานระดับโลกช่วงกลางกันยายนนี้ พร้อมยกเว้นภาษีนำเข้าชิ้นส่วนบางรายการ
ข้อควรรู้สำหรับคนที่สนใจติดตั้งเอง
- แผงประกอบเองมีโอกาสสูงที่จะไม่ได้สิทธิ์ — โครงการเชื่อมกริดมักกำหนดผู้ติดตั้งที่รับรอง มาตรฐานอุปกรณ์ และการตรวจความปลอดภัยจากไฟฟ้า งาน DIY เหมาะกับระบบออฟกริดขนาดเล็กและการเรียนรู้
- เงิน 50,000 บาท ไม่โอนเข้าบัญชีก่อนติดตั้ง
- ตรวจโครงสร้างหลังคาให้รับน้ำหนักได้ก่อนเซ็นสัญญา
- ดูการรับประกันแผง (มัก 25 ปี) และอินเวอร์เตอร์ (ราว 10–15 ปี)
- อย่าจ่ายมัดจำให้คนแปลกหน้าที่อ้างโควตาโครงการ
สิ่งที่ยังต้องรอประกาศ
วันเปิดลงทะเบียนที่แน่นอน, เว็บ/แอปทางการ, ขนาดระบบที่ได้รับอุดหนุน, อัตรารับซื้อไฟ, รายชื่อผู้ติดตั้งที่ผ่านเกณฑ์, เงื่อนไขสินเชื่อ และจำนวนสิทธิ์สุดท้ายว่าจะเป็น 1 ล้านหรือ 1.5 ล้านครัวเรือน