ไทม์ไลน์นโยบายโซลาร์รูฟท็อปไทย 2560–2569: จาก 1.68 บาท สู่เงินอุดหนุน 50,000 บาท

สรุปสั้น ๆ: ตลอด 9 ปีที่ผ่านมา นโยบายโซลาร์รูฟท็อปของไทยเปลี่ยนจากการเน้นผลิตไฟใช้เอง มาเป็นการรับซื้อไฟส่วนเกินจากบ้านอยู่อาศัยที่ 1.68 บาทต่อหน่วยในปี 2562 ก่อนปรับเป็น 2.20 บาทต่อหน่วยในปี 2564 ล่าสุดเมื่อ 27 ตุลาคม 2569 รัฐเปิดลงทะเบียนเงินอุดหนุนครัวเรือนละ 50,000 บาท

บทความนี้รวมเหตุการณ์สำคัญไว้ในที่เดียว เพื่อให้เห็นว่าเงื่อนไขแต่ละรอบต่างกันอย่างไร และเงื่อนไขไหนใช้ได้อยู่ตอนนี้

อัปเดตล่าสุด 30 ตุลาคม 2569 เงื่อนไขอาจเปลี่ยนได้ ก่อนตัดสินใจควรตรวจกับการไฟฟ้านครหลวง (กฟน.) หรือการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กฟภ.)

ไทม์ไลน์เหตุการณ์สำคัญ

ช่วงเวลา	เหตุการณ์	ตัวเลขสำคัญ
มิ.ย. 2560	กฟผ. ชี้แจงว่าไม่ได้เสนอเก็บค่าระบบสำรองไฟฟ้าจากผู้ผลิตไฟใช้เอง	ข่าวที่ถูกปฏิเสธระบุ 100–200 บาท/เดือน
ต.ค. 2560	กบง. เห็นชอบหลักการโซลาร์รูฟท็อปเสรีช่วงแรก เน้นผลิตใช้เองก่อน แล้วจึงพิจารณารับซื้อส่วนเกิน	ไม่เกิน 300 เมกะวัตต์
พ.ย. 2560	กกพ. ย้ำผู้ผลิตโซลาร์รูฟท็อปเสรีที่เกิน 1 เมกะวัตต์ต้องส่งเงินเข้ากองทุนพัฒนาไฟฟ้า	1 สตางค์ต่อหน่วย
พ.ค.–มิ.ย. 2561	กระทรวงพลังงานเปลี่ยนแนวทางสนับสนุนพลังงานหมุนเวียน และระบุว่าจะกำหนดรายละเอียดรับซื้อโซลาร์รูฟท็อปภายในปี 2561	ราคาไม่เกิน 2.44 บาทต่อหน่วย
พ.ค. 2562	เปิดโครงการโซลาร์ภาคประชาชนรอบแรก	1.68 บาท/หน่วย, 10 ปี, 100 MW, ไม่เกิน 10 kW ต่อครัวเรือน
2563	เปิดรับรอบที่ 2 แต่ 2 รอบแรกมีผู้สมัครต่ำกว่าเป้า	100 MW, รวม 2 รอบมีผู้สมัครกว่า 400 ราย ราว 3–4 MW
2564	รอบที่ 3 ปรับราคารับซื้อขึ้น	2.20 บาท/หน่วย, 50 MW
2565	รอบที่ 4 คงราคาเดิม แต่ลดปริมาณรับซื้อ	2.20 บาท/หน่วย, 10 MW
ก.ค. 2569	เปิดรับคำขอรอบใหม่แบบใครยื่นครบก่อนได้ก่อน	2.20 บาท/หน่วย, 10 ปี, ไม่เกิน 500 MW, เสนอขายไม่เกิน 5 kW ต่อมิเตอร์
27 ต.ค. 2569	ครม. เห็นชอบเงินอุดหนุน และเปิดลงทะเบียนถึง 31 ม.ค. 2570 หรือจนกว่าสิทธิ์จะเต็ม	50,000 บาทต่อครัวเรือน, 1 ล้านครัวเรือน, กรอบวงเงิน 50,000 ล้านบาท

ช่วงปี 2560–2561: เริ่มจากการผลิตไฟใช้เอง

ในเดือนตุลาคม 2560 คณะกรรมการบริหารนโยบายพลังงาน (กบง.) เห็นชอบหลักการโซลาร์รูฟท็อปเสรีช่วงแรกไม่เกิน 300 เมกะวัตต์ แนวคิดคือให้ผู้เข้าร่วมผลิตไฟใช้เองก่อน ส่วนไฟที่เหลือจะพิจารณารับซื้อในราคาไม่แพงกว่าราคาขายส่งของ กฟผ. ขณะนั้นเรื่องนี้ยังต้องเข้าสู่การพิจารณาของคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ (กพช.)

ช่วงเดียวกันยังมีประเด็นเรื่องค่าใช้จ่ายของผู้ผลิตไฟเอง กฟผ. ปฏิเสธว่าไม่ได้เสนอเก็บค่าระบบสำรองไฟฟ้า ส่วน กกพ. ระบุว่าผู้ผลิตเกิน 1 เมกะวัตต์ต้องส่งเงินเข้ากองทุนพัฒนาไฟฟ้า ซึ่งเป็นเกณฑ์สำหรับผู้ผลิตรายใหญ่ ไม่ใช่บ้านทั่วไปที่ติดตั้งขนาดเล็ก

ปี 2562–2565: โซลาร์ภาคประชาชนและราคารับซื้อ

รอบแรกในปี 2562 รับซื้อ 1.68 บาทต่อหน่วย นาน 10 ปี แบ่งโควตาเป็น กฟน. 30 เมกะวัตต์ และ กฟภ. 70 เมกะวัตต์ แต่เมื่อรวม 2 รอบแรก มีผู้สมัครเพียงกว่า 400 ราย คิดเป็นกำลังผลิตราว 3–4 เมกะวัตต์ จากเป้ารอบละ 100 เมกะวัตต์

ปี 2564 ราคารับซื้อถูกปรับเป็น 2.20 บาทต่อหน่วย และรอบปี 2565 กับรอบปี 2569 ใช้ราคาเดียวกัน

ปี 2569: เงื่อนไขที่ใช้อยู่ตอนนี้

ตอนนี้มีสองเรื่องที่เกี่ยวข้องกัน คือการขายไฟส่วนเกินให้การไฟฟ้า และเงินอุดหนุนค่าติดตั้ง

หัวข้อ	เงื่อนไขที่มีรายงาน
เงินอุดหนุน	50,000 บาทต่อครัวเรือน เป้าหมาย 1 ล้านครัวเรือน
ระยะเวลาลงทะเบียน	27 ต.ค. 2569 – 31 ม.ค. 2570 หรือจนกว่าสิทธิ์จะเต็ม
ช่องทาง	เว็บไซต์ กฟน. หรือ กฟภ. หรือติดต่อสำนักงานการไฟฟ้า
คุณสมบัติ	ผู้ใช้ไฟฟ้าประเภทที่ 1 (บ้านอยู่อาศัย) เป็นเจ้าของมิเตอร์ และ 1 สิทธิ์ต่อ 1 มิเตอร์
แพ็กเกจมาตรฐาน	140,000 บาท เมื่อหักเงินอุดหนุนเหลือ 90,000 บาท
สินเชื่อ	ออมสิน ธอส. และ ธ.ก.ส. ดอกเบี้ย 2.5% ผ่อน 7 ปี
ขายไฟส่วนเกิน	2.20 บาทต่อหน่วย นาน 10 ปี ไม่เกิน 5 kW ต่อมิเตอร์

ถ้าชื่อบนมิเตอร์ไม่ตรงกับผู้ลงทะเบียน ต้องเปลี่ยนชื่อก่อน และควรเลือกผู้ติดตั้งที่ผ่านการรับรองจากการไฟฟ้า อ่านรายละเอียดการขายไฟเพิ่มเติมได้ในคู่มือโครงการโซลาร์ภาคประชาชน 2569

เข้าใจเรื่องนี้แล้วควรทำอะไรต่อ

1. ตรวจมิเตอร์: ดูประเภทผู้ใช้ไฟและชื่อเจ้าของมิเตอร์บนบิลค่าไฟ
2. ดูการใช้ไฟกลางวัน: ไฟที่ใช้เองช่วยลดค่าไฟโดยตรง ส่วนไฟส่วนเกินขายได้ 2.20 บาทต่อหน่วย
3. ขอใบเสนอราคาเทียบกัน: ตรวจขนาดระบบ อุปกรณ์ที่รวมอยู่ การรับประกัน และการรับรองของผู้ติดตั้ง
4. ตรวจเงื่อนไขจากต้นทาง: ใช้เว็บไซต์หรือสำนักงานของการไฟฟ้า และอย่าให้ข้อมูลส่วนตัวกับเพจที่ไม่แน่ใจ

ข้อมูลรอบเก่าที่ไม่ควรนำมาใช้

ราคา 1.68 บาทต่อหน่วย ขนาด 10 kW และโควตาของรอบปี 2562 เป็นเงื่อนไขเก่า คู่มือหรือโพสต์ที่อ้างตัวเลขเหล่านี้อาจใช้กับการสมัครปัจจุบันไม่ได้ ควรดูปีของประกาศทุกครั้ง

แหล่งอ้างอิง

• InfoQuest: ครม. เห็นชอบโครงการและเปิดลงทะเบียน (27 ต.ค. 2569)
• กรุงเทพธุรกิจ: เงื่อนไขและช่องทางลงทะเบียน
• กรุงเทพธุรกิจ: ขั้นตอนยื่นขอโซลาร์ภาคประชาชน
• ข่าวหุ้น: กกพ. เปิดรอบใหม่ 2.20 บาท เป้า 500 MW
• InfoQuest: สรุปผลรอบก่อนหน้าและรอบปี 2565 (6 พ.ค. 2565)
• Brand Inside: เปิดโครงการรอบแรก (23 พ.ค. 2562)
• ไทยโพสต์: เงื่อนไขรอบแรก (24 พ.ค. 2562)
• เหตุการณ์ปี 2560–2561 เรียบเรียงจากข่าวที่เว็บนี้บันทึกไว้ในช่วงเวลานั้น